UWV en ziekte: wanneer kom je ermee te maken?
In Nederland krijg je meestal pas met het UWV te maken als je langer ziek bent, bijvoorbeeld rond het tweede ziektejaar of bij een WIA-aanvraag.
In de eerste fase van ziekte regelt je werkgever meestal het meeste, zoals loondoorbetaling en begeleiding via de bedrijfsarts. Maar naarmate ziekte langer duurt, krijgt het UWV een grotere rol bij controle, beoordeling en eventuele uitkeringen. In dit artikel lees je wanneer je met het UWV te maken krijgt, wat hun rol precies is en wat dat voor jou betekent in 2026.
Wil je beter begrijpen hoe het proces rondom ziekte werkt, dan is het ook handig om te lezen hoe loondoorbetaling bij ziekte werkt en wat er gebeurt tijdens re-integratie bij ziekte.
Waarom het UWV een rol speelt bij langdurige ziekte
In Nederland ligt de verantwoordelijkheid voor zieke werknemers in eerste instantie bij de werkgever. Werkgevers moeten loon doorbetalen en samen met de werknemer werken aan herstel en terugkeer naar werk. Dit is vastgelegd in de Wet verbetering poortwachter.
Het UWV (Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen) komt vooral in beeld wanneer ziekte langer duurt of wanneer er een beoordeling nodig is voor een uitkering. Het UWV controleert bijvoorbeeld of werkgever en werknemer voldoende hebben gedaan aan re-integratie.
Ook als iemand uiteindelijk niet meer volledig kan werken, kan het UWV beoordelen of er recht is op een arbeidsongeschiktheidsuitkering, zoals de WIA. Daarom speelt deze instantie een belangrijke rol bij langdurige ziekte en arbeidsongeschiktheid.
Wanneer krijg je met het UWV te maken?
1) Bij langdurige ziekte
Als je langere tijd ziek bent, kan het UWV betrokken raken bij het beoordelen van je situatie. Dit gebeurt vaak richting het tweede ziektejaar.
Check: noteer belangrijke documenten uit je re-integratieproces, die kunnen later nodig zijn.
2) Bij een WIA-aanvraag
Als je na ongeveer twee jaar ziekte nog niet volledig kunt werken, kun je een WIA-uitkering aanvragen. Het UWV beoordeelt dan je arbeidsvermogen.
Check: deze aanvraag gebeurt meestal rond week 88 van ziekte.
3) Controle van re-integratie
Het UWV controleert of werkgever en werknemer voldoende hebben gedaan om terugkeer naar werk mogelijk te maken.
Check: zorg dat afspraken uit het plan van aanpak zijn nagekomen.
4) Deskundigenoordeel
Soms ontstaat er een conflict tussen werknemer en werkgever over re-integratie. Dan kun je een deskundigenoordeel aanvragen bij het UWV.
Check: dit kan duidelijkheid geven over bijvoorbeeld passend werk.
5) Beoordeling van arbeidsongeschiktheid
Het UWV beoordeelt hoeveel je nog kunt werken en hoeveel inkomen je nog kunt verdienen.
Check: deze beoordeling bepaalt of je recht hebt op een WIA-uitkering.
6) Keuring door een verzekeringsarts
Tijdens een WIA-aanvraag kan een verzekeringsarts van het UWV je medische situatie beoordelen.
Check: neem medische documenten mee naar de afspraak.
7) Arbeidsdeskundige beoordeling
Een arbeidsdeskundige kijkt welke soorten werk je nog zou kunnen doen.
Check: dit bepaalt mede hoeveel arbeidsongeschikt je wordt verklaard.
8) Loonsanctie voor werkgevers
Als het UWV vindt dat een werkgever te weinig heeft gedaan aan re-integratie, kan een loonsanctie volgen.
Check: dit betekent dat de werkgever langer loon moet doorbetalen.
9) WIA-uitkering
Als je minder kunt werken door ziekte of beperking, kan het UWV een WIA-uitkering toekennen.
Check: er bestaan verschillende vormen, zoals WGA of IVA.
10) Herbeoordelingen
Soms controleert het UWV later opnieuw of je situatie is veranderd.
Check: een herbeoordeling kan invloed hebben op je uitkering.
11) Werk zoeken via UWV
Als je gedeeltelijk kunt werken, kan het UWV helpen bij het vinden van passend werk.
Check: dit kan via werkcoaches of arbeidsbemiddeling.
12) Bij ontslag na langdurige ziekte
Na twee jaar ziekte kan een werkgever soms toestemming vragen bij het UWV om een contract te beëindigen.
Check: dit gebeurt alleen als terugkeer naar werk niet mogelijk is.
Wat moet je doen als het UWV betrokken raakt?
- Bewaar alle documenten uit je ziekte- en re-integratieproces.
- Ga naar afspraken met verzekeringsartsen of arbeidsdeskundigen.
- Lever gevraagde informatie op tijd aan.
- Lees brieven van het UWV zorgvuldig door.
- Vraag hulp of advies als je een beslissing niet begrijpt.
Conclusie
Het UWV speelt een belangrijke rol wanneer ziekte langer duurt en werkhervatting onzeker wordt. In de eerste fase van ziekte ligt de verantwoordelijkheid vooral bij werkgever en werknemer, maar na verloop van tijd kan het UWV betrokken raken bij controles en beoordelingen.
Vooral rond het tweede ziektejaar en bij een mogelijke WIA-uitkering wordt het UWV een belangrijke partij. Zij beoordelen hoeveel je nog kunt werken en of je recht hebt op ondersteuning of een uitkering.
Door goed mee te werken aan re-integratie, afspraken na te komen en documenten te bewaren, kun je het proces met het UWV zo soepel mogelijk laten verlopen.
Disclaimer: dit artikel is algemene informatie en geen persoonlijk juridisch of fiscaal advies. Regels kunnen per situatie verschillen. Volg altijd de instructies op brieven van de Belastingdienst of vraag advies bij twijfel.