Ontslag op staande voet: wanneer mag het (en wat nu)?
Ontslag op staande voet betekent dat je per direct wordt ontslagen zonder opzegtermijn.
Dit mag alleen in zeer ernstige situaties, bijvoorbeeld bij diefstal, fraude of geweld op de werkvloer. In dit artikel lees je wanneer ontslag op staande voet in 2026 is toegestaan, welke regels werkgevers moeten volgen en wat je kunt doen als je hiermee te maken krijgt.
Twijfel je over je rechten bij ontslag? Bekijk ook hoe de opzegtermijn van een werkgever werkt en wat je opties zijn als je zelf ontslag wilt nemen.
Wat betekent ontslag op staande voet?
Ontslag op staande voet is de zwaarste vorm van ontslag binnen het Nederlandse arbeidsrecht. Het betekent dat een werkgever een werknemer onmiddellijk ontslaat, zonder opzegtermijn en zonder voorafgaande procedure via het UWV of de rechter.
Omdat dit zo’n ingrijpende maatregel is, zijn de regels streng. Een werkgever mag dit alleen doen wanneer er sprake is van een zogenaamde “dringende reden”. Dat is een ernstige gebeurtenis waardoor de werkgever niet kan verwachten dat de werknemer nog langer blijft werken.
Denk bijvoorbeeld aan situaties zoals fraude, diefstal, geweld op het werk of ernstige werkweigering. In zulke gevallen kan de werkgever direct ingrijpen en de arbeidsovereenkomst beëindigen.
Wanneer ontslag op staande voet mogelijk is
1) Diefstal op het werk
Het stelen van geld, producten of eigendommen van het bedrijf kan een reden zijn voor direct ontslag. Zelfs kleine bedragen kunnen al een probleem vormen. Check: werkgevers moeten kunnen aantonen dat de diefstal daadwerkelijk heeft plaatsgevonden.
2) Fraude of misleiding
Denk aan het vervalsen van declaraties, urenregistraties of documenten. Dit kan het vertrouwen tussen werknemer en werkgever ernstig schaden. Check: controleer of de werkgever concreet bewijs heeft.
3) Geweld of bedreiging
Fysiek geweld of ernstige bedreigingen tegenover collega’s of klanten worden vaak gezien als een dringende reden voor ontslag. Check: kijk of er getuigenverklaringen of incidentrapporten zijn.
4) Ernstige werkweigering
Als een werknemer bewust en herhaaldelijk weigert om redelijke opdrachten uit te voeren, kan dit leiden tot ontslag op staande voet. Check: meestal moet de werkgever eerst waarschuwingen hebben gegeven.
5) Bedrijfsgeheimen delen
Het lekken van vertrouwelijke bedrijfsinformatie kan grote gevolgen hebben voor een organisatie. Check: controleer of er een geheimhoudingsclausule in je contract staat.
6) Alcohol of drugs op het werk
In sommige beroepen, bijvoorbeeld in de zorg of transport, kan werken onder invloed direct leiden tot ontslag. Check: kijk of er bedrijfsregels of veiligheidsvoorschriften zijn overtreden.
7) Herhaald te laat komen
Alleen structureel en ernstig te laat komen, ondanks waarschuwingen, kan in extreme gevallen tot ontslag leiden. Check: vraag of er eerdere waarschuwingen zijn vastgelegd.
8) Bedrijfseigendommen beschadigen
Opzettelijk beschadigen van apparatuur, voertuigen of andere eigendommen kan worden gezien als ernstig wangedrag. Check: onderzoek of de schade bewust is veroorzaakt.
9) Misbruik van bedrijfsregels
Bijvoorbeeld privégebruik van bedrijfsaccounts of vertrouwelijke systemen. Check: controleer of de regels hierover duidelijk waren.
10) Ernstige vertrouwensbreuk
Soms ontstaat er een situatie waarin het vertrouwen volledig weg is, bijvoorbeeld door leugens of manipulatie. Check: kijk of de werkgever dit goed kan onderbouwen.
11) Onmiddellijke reactie van werkgever
Een werkgever moet snel handelen nadat een incident bekend wordt. Te lang wachten kan betekenen dat ontslag op staande voet niet meer geldig is. Check: noteer wanneer het incident plaatsvond.
12) De reden moet duidelijk worden verteld
De werkgever moet direct uitleggen waarom je ontslagen wordt. Check: vraag altijd om een schriftelijke bevestiging van de reden.
Wat kun je doen na ontslag op staande voet?
- Vraag om een schriftelijke bevestiging van het ontslag.
- Noteer precies wat er is gebeurd en wanneer.
- Controleer of de reden juridisch gezien een dringende reden is.
- Overweeg juridisch advies als je denkt dat het ontslag onterecht is.
- Onderneem snel actie, omdat er vaak korte termijnen gelden.
Conclusie
Ontslag op staande voet is een zeer ingrijpende maatregel die alleen mag worden toegepast in uitzonderlijke situaties. Werkgevers moeten kunnen aantonen dat er sprake is van een dringende reden en dat het ontslag onmiddellijk is gegeven nadat het incident bekend werd.
Voor werknemers kan dit type ontslag grote gevolgen hebben, bijvoorbeeld voor inkomen en toekomstige werkmogelijkheden. Daarom is het belangrijk om te controleren of alle regels correct zijn gevolgd.
Wanneer je twijfelt over de rechtmatigheid van een ontslag op staande voet, is het verstandig om snel advies te zoeken en de situatie zorgvuldig te laten beoordelen.
Disclaimer: dit artikel is algemene informatie en geen persoonlijk juridisch of fiscaal advies. Regels kunnen per situatie verschillen. Volg altijd de instructies op brieven van de Belastingdienst of vraag advies bij twijfel.