Wat is schenkbelasting (in normale taal)

Schenkbelasting is belasting over een gift die je ontvangt.
Het gaat niet alleen om “geld overmaken”, maar ook om waarde die je krijgt, zoals een auto, een lening die wordt kwijtgescholden of spullen met een duidelijke marktwaarde.

Belangrijk om te onthouden:

• Niet elke gift is belast door vrijstellingen
• Wie schenkt en aan wie (ouder-kind, partners, anderen) maakt veel uit
• Aangifte doen is soms verplicht, ook als je uiteindelijk niets hoeft te betalen

Wat telt allemaal als “schenking”

In de praktijk vallen veel situaties onder schenken, ook als het niet zo voelt.
Veelvoorkomende voorbeelden:

• Geldbedrag overmaken of contant geven
• Een (deel van een) schuld kwijtschelden
• Spullen geven met waarde (auto, sieraden, apparatuur)
• Een huis verkopen ver onder marktwaarde (dit kan deels als schenking gezien worden)
• Een lening geven met onrealistische voorwaarden of zonder rente (kan discussie opleveren)

Vrijstellingen in 2026: hoe je dit moet zien

Er bestaan vrijstellingen: bedragen die je per jaar belastingvrij mag schenken.
De exacte bedragen kunnen per jaar wijzigen.
De belangrijkste logica is:

• Ouder → kind heeft meestal een andere vrijstelling dan anderen → anderen
• Partners hebben vaak een hogere vrijstelling dan niet-partners
• Soms bestaan er bijzondere vrijstellingen (bijvoorbeeld voor een specifieke besteding), met extra voorwaarden

Tip voor 2026: focus niet alleen op “welk bedrag”, maar vooral op het principe “welke relatie” en “welke voorwaarden”
Dat voorkomt dat je te vroeg conclusies trekt

Wanneer moet je aangifte schenkbelasting doen

Je moet vaak aangifte doen als:

• De schenking boven een vrijstelling uitkomt
• Je een beroep doet op een bijzondere vrijstelling (ook als je niet hoeft te betalen)
• De situatie ingewikkeld is (bijvoorbeeld schenking met voorwaarden, schuldkwijtschelding, verkoop onder waarde)

De Belastingdienst kan ook achteraf vragen stellen als er grote bedragen bewegen zonder duidelijke uitleg.
Aangifte doen zorgt dan voor duidelijkheid en voorkomt gedoe later.

“Slimme keuzes” die vooral gaan over rust en duidelijkheid

Slim schenken betekent in 2026 meestal niet “trucs”, maar:
helder plannen, bewijs bewaren en regels volgen.
Praktische keuzes die vaak verstandig zijn:

1. Spreiden over jaren

   Grote bedragen in één keer kunnen sneller boven vrijstellingen vallen.
   Door te spreiden hou je het overzichtelijker en voorkom je dat je onnodig aangifte- en betaalstress krijgt.

2. Maak afspraken op papier als het complex is

   Denk aan schenkingen met voorwaarden, leningen binnen familie of kwijtschelding in stappen.
   Een korte overeenkomst of bevestiging voorkomt misverstanden en discussies achteraf.

3. Bewaar bewijs

   Bankafschriften, afspraken, waardebepalingen (bij spullen of auto) en relevante e-mails zijn vaak genoeg.
   Het gaat om “kun je uitleggen wat er gebeurde”.

4. Let op met cash

   Contant schenken is lastig te bewijzen en kan vragen oproepen.
   Een overboeking met duidelijke omschrijving is meestal het meest transparant.

5. Let op het effect op toeslagen of regelingen

   Een schenking kan iemands vermogen verhogen.
   Dat kan later invloed hebben op toeslagen als vermogensgrenzen een rol spelen.

Veelgemaakte fouten bij schenken

• Alleen naar “bedrag” kijken en de relatie/voorwaarden vergeten
• Grote cash bedragen zonder bewijs of uitleg
• Verkopen onder marktwaarde zonder te beseffen dat dit als schenking kan worden gezien
• Bijzondere vrijstelling gebruiken zonder de voorwaarden te checken
• Toeslagen vergeten als het vermogen van de ontvanger stijgt

Checklist: zo regel je schenken netjes

1. Bepaal de relatie tussen schenker en ontvanger
2. Check of er een vrijstelling geldt (en of er extra voorwaarden zijn)
3. Leg grote of complexe schenkingen vast (kort en duidelijk)
4. Doe de schenking bij voorkeur via bank, met omschrijving
5. Bewaar bewijsstukken en maak een mapje (pdf is prima)
6. Doe aangifte schenkbelasting als dat nodig is of als je een bijzondere vrijstelling gebruikt

Veelgestelde vragen

Moet je altijd schenkbelasting betalen als je geld krijgt?

Nee. Door vrijstellingen is een schenking vaak (deels) belastingvrij.
Of je betaalt hangt af van de relatie, de hoogte van de schenking en eventuele voorwaarden.

Moet je altijd aangifte schenkbelasting doen?

Niet altijd, maar bij grotere bedragen of bij speciale vrijstellingen vaak wel.
Aangifte doen kan ook helpen om later vragen te voorkomen.

Kan een schenking invloed hebben op box 3?

Ja. Als je door de schenking meer vermogen hebt op 1 januari, telt dat mee in box 3.
Daarom is timing (einde jaar vs begin jaar) soms relevant voor het vermogen op de peildatum.

Verder lezen binnen Belasting & Toeslagen

• Inkomstenbelasting uitgelegd: box 1, 2 en 3 in normale taal (2026)
• Box 3 (vermogen) uitgelegd (2026): sparen, beleggen en belasting
• Vermogensgrens: wanneer ga je belasting betalen in box 3? (2026)
• Voorlopige aanslag: wat is het en wanneer is het slim? (2026)
• Belastingdienst berichtenbox: welke brieven moet je serieus nemen? (2026)

Conclusie

Schenken in 2026 kan heel verstandig zijn, zolang je het helder en netjes regelt.
Denk in vrijstellingen, relatie en voorwaarden, houd bewijs bij en doe aangifte als dat nodig is.
Zo voorkom je misverstanden, onverwachte belasting en gedoe achteraf.

Disclaimer: dit artikel is algemene informatie en geen persoonlijk fiscaal of juridisch advies. Regels en vrijstellingen kunnen wijzigen. Bij grote bedragen, bijzondere situaties of schenken met voorwaarden is het verstandig actuele informatie te controleren of een adviseur te raadplegen.