Wat is middeling van inkomen?

Middeling (ook wel “middelingsregeling”) was bedoeld voor mensen met wisselende inkomens, bijvoorbeeld door:

• een jaar met veel overwerk of bonus
• een carrièrestap of ontslagvergoeding
• starten als zzp’er met pieken en dalen
• een sabbatical of periode zonder werk

Het idee was simpel: je nam drie aaneengesloten jaren, telde het inkomen bij elkaar op, deelde dat door drie en
berekende de belasting alsof je elk jaar hetzelfde (gemiddelde) inkomen had.
Was die belasting lager dan wat je echt betaalde, dan kon je (onder voorwaarden) geld terugkrijgen

Bestaat middeling nog in 2026?

Voor nieuwe tijdvakken is middeling afgeschaft sinds 2023.
Dat betekent: je kunt in 2026 niet “vrij” een nieuw middelingsblok starten dat volledig in 2023 of later ligt

Maar: er is nog een overgangsregeling waardoor middeling voor sommige mensen nog wél mogelijk is,
vooral als je middelingsperiode nog (deels) in 2022 valt

Overgangsregeling: wanneer kun je nog wél middelen?

In de praktijk komt het hierop neer:

• Je kunt nog middelen over een tijdvak dat begint in 2022
  (bijvoorbeeld 2022–2024)
• Het laatste middelings-tijdvak dat nog kan is:
  2022, 2023 en 2024

Dat is belangrijk voor 2026: veel mensen kunnen een verzoek pas indienen nadat de definitieve aanslagen over alle jaren binnen zijn.
Daardoor kan middeling (via overgangsrecht) juist in 2026 actueel zijn

Wanneer levert middeling voordeel op?

Middeling levert meestal alleen voordeel op als je door je schommelingen:
in het ene jaar in een hogere belastingschijf valt en in een ander jaar veel lager zit.
Hoe groter het verschil, hoe groter de kans op een teruggaaf

Typische situaties waarin middeling vaak (niet altijd) interessant was:

• een jaar met hoge bonus of 13e maand en daarna een normaal jaar
• een piekjaar als ondernemer en daarna een lager jaar
• een jaar met ontslagvergoeding of verkoop van vakantiedagen
• een jaar (deels) niet werken door studie of ziekte

Let op: middeling ging over je belastbare inkomen (na aftrekposten) en je betaalt in Nederland niet één vast percentage.
Daardoor kan het resultaat per persoon flink verschillen

Hoe werkt middeling stap voor stap?

1. Kies 3 aaneengesloten jaren (in 2026 is dat in de praktijk vooral 2022–2024)
2. Neem het belastbare inkomen per jaar (dus na aftrekposten)
3. Tel de 3 jaren op en deel door 3 (dit is je gemiddelde inkomen)
4. Bereken de belasting per jaar alsof je elk jaar dat gemiddelde inkomen had
5. Vergelijk met wat je echt aan inkomstenbelasting betaalde over die jaren
6. Is het verschil groot genoeg en voldoe je aan de voorwaarden, dan kun je teruggaaf krijgen

In het verleden gold meestal ook een drempelbedrag: kleine verschillen leverden geen teruggave op.
De exacte uitkomst hangt af van tarieven, heffingskortingen en je persoonlijke situatie

Wanneer en hoe dien je een middelingsverzoek in?

Een middelingsverzoek kon je pas goed indienen als je over alle drie de jaren de juiste gegevens hebt,
meestal nadat de Belastingdienst je aanslagen (of beschikkingen) heeft vastgesteld

Belangrijk in de regels: je moet het verzoek doen binnen 36 maanden nadat de aanslagen/beschikkingen over die drie jaren “rond” zijn

Praktisch advies: wacht niet te lang als je definitieve aanslagen binnen zijn.
Zet een herinnering, verzamel de jaargegevens en maak de berekening op tijd

Alternatieven in 2026 als je inkomen schommelt

Ook zonder middeling kun je bij wisselend inkomen slimmer omgaan met “piekjaren”.
Hieronder staan alternatieven die vaak relevant zijn in 2026 (afhankelijk van je situatie)

1) Voorlopige aanslag aanpassen (voorkomen van grote naheffing)

Verwacht je dat je dit jaar veel meer (of juist minder) verdient dan vorig jaar?
Dan kun je vaak de voorlopige aanslag laten aanpassen zodat je niet ineens een grote klap krijgt achteraf

2) Aftrekposten strategisch verdelen als fiscale partners

Heb je een fiscaal partner, dan kun je sommige aftrekposten slim verdelen over jullie aangifte.
Dat kan helpen om een piekjaar “zachter” te maken, afhankelijk van inkomen en schijven

Lees ook: Partneraftrek en verdelen van aftrekposten

3) Pensioen/jaarruimte of lijfrente (voor wie daarvoor in aanmerking komt)

In sommige situaties kun je in een hoog-inkomensjaar extra inleggen (binnen de regels) en daarmee je belastbare inkomen verlagen.
Dit is vooral relevant als je een pensioengat hebt en je binnen de toegestane ruimte blijft

4) Zakelijke planning voor ondernemers (timing en reserveren)

Voor ondernemers spelen timing, investeringen en reserveringen vaak een rol in het belastbare resultaat.
De ruimte verschilt per rechtsvorm en situatie, maar het idee is hetzelfde:
zorg dat je in piekjaren niet “blind” doorstoot zonder plan

5) Inzicht in heffingskortingen en toeslagen (schommelingen tellen door)

Bij wisselend inkomen veranderen ook heffingskortingen en soms toeslagen.
Een “topjaar” kan daardoor dubbel effect hebben: meer belasting én minder kortingen
Door dit vooraf te checken voorkom je verrassingen

Veelgemaakte fouten

• Verkeerde jaren kiezen: in 2026 is het relevante overgangsblok in de praktijk vooral 2022–2024
• Te vroeg rekenen: zonder definitieve gegevens kun je ernaast zitten
• Deadline missen: de 36-maanden-termijn kan sneller voorbij zijn dan je denkt
• Alleen naar bruto inkomen kijken: middeling ging om belastbaar inkomen en het effect van kortingen

Veelgestelde vragen

Bestaat middeling in 2026 nog?

Niet voor nieuwe tijdvakken vanaf 2023, maar via overgangsrecht kan middeling nog relevant zijn als je periode in 2022 start
(zoals 2022–2024)

Wat is het laatste middelingsblok dat nog kan?

2022, 2023 en 2024 is het laatste tijdvak dat onder de overgangsregeling nog mogelijk is

Is middeling altijd gunstig bij wisselend inkomen?

Nee. Het is vooral gunstig als je door de schommelingen in een jaar relatief veel belasting betaalt door hogere schijven of lagere heffingskortingen
Zonder groot verschil is het voordeel vaak klein of nul

Wat als ik de deadline mis?

Dan kun je het verzoek meestal niet meer geldig indienen.
Daarom is het slim om direct te kijken zodra je de relevante aanslagen hebt

Conclusie

Middeling van inkomen is in 2026 niet meer beschikbaar voor nieuwe jaren, maar door overgangsrecht kan het voor sommige mensen nog steeds relevant zijn
vooral via het tijdvak 2022–2024.
Als je inkomen sterk schommelt, is het daarnaast slim om te kijken naar alternatieven zoals een aangepaste voorlopige aanslag,
het verdelen van aftrekposten en betere planning rondom piekjaren

Disclaimer: dit artikel is bedoeld als algemene informatie en geen persoonlijk belastingadvies.
Regels en persoonlijke situaties verschillen. Raadpleeg bij twijfel de Belastingdienst of een belastingadviseur