Wat zijn AI scams?

AI scams zijn vormen van fraude of misleiding die gebruikmaken van kunstmatige intelligentie. In plaats van traditionele nepberichten of valse foto’s, gebruiken scammers nu geavanceerde technologie om content te maken die bijna niet van echt te onderscheiden is.
De meest voorkomende AI scams zijn:

• Deepfakes: nepvideo’s of -beelden die echte mensen doen lijken alsof ze iets zeggen of doen wat niet waar is
• Nepberichten: valse nieuwsartikelen of social media posts die schokkende of misleidende informatie verspreiden
• Voice-cloning fraude: valse audio die iemands stem nabootst om vertrouwen te winnen en bijvoorbeeld geld te vragen

Deepfakes: hoe ze werken en waarom ze gevaarlijk zijn

Deepfakes zijn synthetische media waarin het gezicht of de stem van een persoon zodanig wordt gemanipuleerd dat het lijkt alsof die persoon iets gezegd of gedaan heeft wat nooit heeft plaatsgevonden. Ze worden gemaakt met generative AI-modellen die leren van grote datasets van beelden en stemmen.
Deepfakes zijn gevaarlijk omdat ze:

• vertrouwen kunnen schaden
• politieke of sociale onrust kunnen veroorzaken
• persoonlijke reputaties kunnen vernietigen

In 2026 zijn tools om deepfakes te maken laagdrempelig en snel, waardoor iedereen met basiskennis van AI dit kan produceren.

Signalen dat je te maken hebt met een deepfake

• Onnatuurlijke gezichtsbewegingen: ogen knipperen onregelmatig, mondbewegingspatronen zijn rommelig
• Audio-video mismatch: lippen stemmen niet goed overeen met de stem
• Fouten in details: zoals haarlijnen, handen of randen rond een gezicht
• Onlogische context: iemand in een situatie waarin je die persoon nooit zou verwachten

Deze signalen helpen je om deepfakes te herkennen, maar technologie blijft verbeteren – kritisch denken blijft dus cruciaal.

Nepberichten en desinformatie

AI maakt het mogelijk om nepnieuws en misleidende berichten te genereren die grammaticaal vloeiend, overtuigend en geloofwaardig klinken. Deze nepberichten worden verspreid via sociale media, e-mail en blogs om:

• paniek te zaaien
• meningen te beïnvloeden
• financiële schade toe te brengen

Nepberichten zijn niet altijd technisch fout – ze kunnen subtiel misleidend zijn. Daarom is het belangrijk om zelf te weten hoe je ze kunt herkennen.

Hoe herken je nepberichten?

Let op de volgende indicatoren:

• Check de bron: is het bericht afkomstig van een betrouwbare website?
• Ongebruikelijke tone of voice: overdreven sensationele taal
• Geen secundaire bevestiging: geen andere bronnen bevestigen het bericht
• Vage of ontbrekende statistieken: cijfers zonder bronvermelding

Cross-check altijd met betrouwbare nieuwsbronnen en gebruik fact-checking tools om je oordeel te baseren op objectieve informatie.

Voice-cloning: fraude met stemnabootsing

Voice-cloning is een techniek waarbij de stem van een persoon wordt nagebootst met AI. Scammers gebruiken deze techniek om:

• familieleden of collega’s na te bootsen
• vertrouwen te winnen in calls en berichten
• betalingen of gevoelige informatie te vragen

Omdat het stemgeluid zo realistisch kan zijn, zijn slachtoffers soms niet op hun hoede wanneer ze gemanipuleerd worden.

Hoe herken je voice-cloning fraude

• Onlogische vragen: iemand vraagt onverwacht om geld of informatie
• Verschil in context: de stem klinkt juist, maar de situatie vreemd
• Vertraging of onnatuurlijk timbre: kleine haperingen of te perfecte toon
• Verzoeken buiten normale patronen: plotselinge urgentie zonder reden

Vertrouw je het niet? Bel terug naar het officiële nummer of controleer via een ander kanaal.

Bescherming tegen AI scams

Hier zijn praktische stappen om jezelf en anderen te beschermen:

• Controleer bronnen altijd dubbel bij video’s, audio of nieuwsberichten
• Gebruik fact-checking sites voor verdachte claims
• Verifieer contacten via een ander kanaal als iemand je belt of mailt
• Wees sceptisch bij onverwachte verzoeken om geld of info

Door deze gewoonten te trainen, verklein je de kans om slachtoffer te worden van AI-fraude.

AI scams en sociale media

Op platforms zoals TikTok, Instagram en WhatsApp verspreiden AI scams zich snel. Ze spelen in op emoties, urgentie en nieuwsgierigheid.
Als je content deelt op sociale media, zorg er dan voor dat je niet onbewust misleidende video’s of berichten verder verspreidt.

Bekijk ook onze gids over betrouwbare AI-output om bias en onjuiste informatie te herkennen:
Hoe betrouwbaar is AI? Zo check je feiten en voorkom je fouten

Veelgestelde vragen

Wat is het grootste risico van AI scams?

Dat slachtoffers geen idee hebben dat ze misleid worden – omdat deepfakes en voice-cloning steeds realistischer worden.

Kun je AI scams juridisch aanpakken?

Ja, in veel gevallen zijn ze strafbaar. Maar opsporing en bewijsvoering zijn complex door de geavanceerde technologie.

Hoe blijf ik up-to-date?

Volg betrouwbare nieuwsbronnen en gebruik tools die onjuiste informatie markeren om altijd kritisch te blijven.

Conclusie

AI biedt enorme kansen, maar brengt ook risico’s mee in de vorm van scams en misleiding.
Door te leren herkennen wat deepfakes zijn, hoe nepberichten werken en hoe voice-cloning wordt ingezet, kun je jezelf in 2026 veel beter beschermen tegen fraude. Kritisch denken, broncontrole en verificatie zijn je beste verdedigingsmiddelen.

Disclaimer: dit artikel is bedoeld als informatieve gids en geen vervanging voor professioneel security-advies.