Waarom AVG belangrijk is bij AI-gebruik

Als je AI-tools inzet op je website of binnen je bedrijfsprocessen, verwerk je mogelijk persoonsgegevens — direct of indirect. De **Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG)** stelt duidelijke eisen aan hoe je deze gegevens mag verzamelen, verwerken en beveiligen.

Deze checklist helpt je om risico’s te beperken, transparant te zijn met bezoekers/gebruikers én te voldoen aan de wet.

Checklist: AVG-proof AI op je website

• 1. Data-inventarisatie:
  Breng in kaart welke persoonsgegevens je AI-tools verwerken:
  • Login-gegevens
  • Formulieruitvoer
  • Chat-interacties
  • Cookies of trackinggegevens
• 2. Doelbeperking:
  Definieer **heldere doelen** voor dataverwerking — verzamelen om te trainen of om te bedienen? ⚠ Vermijd onnodige verwerking.
• 3. Rechtsgrond:
  Zorg dat je een wettelijke grond hebt voor verwerking:
  • Toestemming (expliciet en aantoonbaar)
  • Uitvoering van contract
  • Gerechtvaardigd belang (na risicoanalyse)
• 4. Privacyverklaring updaten:
  Beschrijf concreet wat AI verwerkt, waarvoor en hoelang. Vermeld AI-providers, doeleinden, en rechten van betrokkenen.
• 5. Toestemmingsbeheer (Consent):
  Gebruik een cookie-/consent-tool die AI-gerelateerde data als aparte categorie toont:
  • Chatbots
  • Formulierverwerking
  • Behavioral tracking voor AI-analyse

  Toestemming moet vooraf zijn voordat verwerking start.

• 6. Minimale gegevensverwerking:
  Verzamel alleen data die echt nodig is. Gebruik placeholders of geanonimiseerde data bij AI-prompting waar mogelijk.
• 7. Data-opslag & retentie:
  Beschrijf hoe lang je data bewaart, waar het staat en hoe het beschermd wordt.
• 8. Rechten van betrokkenen:
  Implementeer processen voor:
  • Inzage
  • Correctie
  • Verwijdering (“right to be forgotten”)
  • Overdraagbaarheid
• 9. Verwerkersovereenkomsten:
  Sluit verwerkersovereenkomsten (VOV/DPAs) met AI-providers indien persoonsgegevens verwerkt worden.
• 10. Veiligheidsmaatregelen:
  Bescherm data met passende technische en organisatorische maatregelen, bijv.:
  • Encryptie
  • Beperkte toegang op basis van rol
  • Audit-logging
• 11. DPIA (Data Protection Impact Assessment):
  Voer een DPIA uit als AI-verwerking veel privacyrisico’s kan opleveren (bijv. zeer gevoelige data).

Checklist: AVG-proof AI binnen je bedrijf

• 12. Training en awareness:
  Train medewerkers in veilig omgaan met AI en privacy-regels. Bespreek wat **nooit gedeeld mag worden** met tools zoals chatbots — *zie ook:*
  AI en privacy: wat je nooit moet delen met chatbots.
• 13. Prompt-richtlijnen:
  Stel interne richtlijnen op voor wat AI mag verwerken en wat niet (geen identificerende gegevens, geen financiële data, geen medische informatie).
• 14. Logging en monitoring:
  Houd bij **welke data** AI-tools verwerken en evalueer periodiek of dit nog nodig is.
• 15. Incidentrespons:
  Stel een plan op voor datalekken of onbedoelde privacyincidenten rond AI-gebruik.
• 16. Contractreview:
  Review periodiek de contracten met AI-leveranciers op veranderende functionaliteit en privacyvoorwaarden.
• 17. Anonimisering & pseudonimisering:
  Waar mogelijk: transformeer data voordat je het invoert in AI-tools (bijv. productteksten, persona-beschrijvingen, geanonimiseerde cases).
• 18. Security by design:
  Betrek privacy en veiligheid vanaf het begin van AI-projecten (niet pas achteraf).

Voorbeelden van compliant workflows

• Chatformulier met AI-ondersteuning:
  Gebruik AI alleen nadat gebruiker expliciet toestemming heeft gegeven via een consent-manager. Verwerk dan alleen geanonimiseerde of generieke gegevens.
• AI-ondersteunde FAQ automatie:
  AI genereert antwoorden enkel op basis van product- of procesinformatie zonder persoonsgegevens.
• Intern AI-dashboard:
  Werk alleen met gestructureerde, geanonimiseerde datasets voor analyse en besluitvorming.

Veelgemaakte fouten en hoe ze te voorkomen

• Fout: AI-tools direct koppelen zonder toestemming →
  Tip: Consent-beheer eerst regelen.
• Fout: Te brede verwerking zonder doelbinding →
  Tip: Beperk data tot wat nodig is.
• Fout: Geen documenten/overeenkomsten met verwerkers →
  Tip: Sluit altijd VOV/DPAs af.

Veelgestelde vragen

Is AI automatisch AVG-proof?

Nee — alleen het gebruik van AI garandeert geen AVG-compliance. Je moet zelf zorgen voor toestemming, doelen, beveiliging en transparantie.

Moet ik DPIA uitvoeren voor elke AI toepassing?

Niet altijd — maar wel wanneer de verwerking hoge privacyrisico’s heeft (bijv. gevoelige data, grote schaal, profielvorming).

Hoe lang mag AI-data bewaard worden?

Alleen zolang het doel vereist is en in lijn met je bewaarbeleid. Specificeer dit in je privacyverklaring.

Conclusie

AVG-compliance bij AI-gebruik is geen luxe — het is noodzakelijk voor vertrouwen, wettelijke zekerheid én ethisch zakendoen.
Met deze checklist kun je stap voor stap je website en interne processen AVG-proof maken, risico’s minimaliseren en je organisatie veilig laten groeien met AI.

Disclaimer: dit artikel is bedoeld als informatieve gids en geen vervanging voor juridisch advies.