Wat zijn toeslagen en waarom bestaan ze?

Toeslagen zijn maandelijkse voorschotten die je helpt bij grote kostenposten. Ze zijn bedoeld om basiszaken
zoals wonen, zorg en (kinder)opvang betaalbaar te houden voor mensen met een lager of middeninkomen

Belangrijk om te weten: toeslagen worden vaak voorlopig toegekend op basis van jouw schatting
van inkomen en situatie. Later wordt definitief berekend of je er recht op had. Daarom is “op tijd bijwerken”
de nummer 1 regel om verrassingen te voorkomen

De 4 belangrijkste toeslagen in 2026

1) Huurtoeslag

Huurtoeslag is er voor mensen die een woning huren en hulp nodig hebben om de huur te betalen.
Of je recht hebt, hangt vooral af van je inkomen, je huurprijs, je leeftijd
en je woonsituatie (alleen of samen)

• Voor wie: huurders met een (relatief) lager inkomen die binnen de voorwaarden vallen
• Waar het vaak misgaat: verhuizing, huurverhoging, samenwonen, of verkeerd doorgeven van de rekenhuur
• Tip die echt helpt: wijzig je gegevens direct bij huurwijzigingen of verandering in huishouden

2) Zorgtoeslag

Zorgtoeslag is een bijdrage voor je zorgverzekering. Het is vooral gekoppeld aan je inkomen
en je leefsituatie (alleen of met toeslagpartner)

• Voor wie: mensen met een lager of middeninkomen die een zorgverzekering hebben
• Waar het vaak misgaat: toeslagpartner vergeten, inkomen te laag schatten, of wijzigingen te laat doorgeven
• Tip die echt helpt: controleer je schatting opnieuw bij nieuwe baan, bonus of minder uren

3) Kinderopvangtoeslag

Kinderopvangtoeslag is bedoeld om (een deel van) de kosten van kinderopvang te vergoeden.
Deze toeslag heeft veel “details”, omdat het afhangt van je opvang, je werk/studie,
het aantal uren en de kosten

• Voor wie: ouders/verzorgers die werken, studeren of in trajecten zitten en opvang afnemen
• Waar het vaak misgaat: uren opvang verkeerd doorgeven, geen wijzigingen doorgeven, of achteraf te veel ontvangen
• Tip die echt helpt: pas je uren en kosten meteen aan als je opvang verandert

4) Kindgebonden budget (KGB)

Het kindgebonden budget is een extra bijdrage voor gezinnen met kinderen. Het hangt vooral af van je
inkomen, je gezinssituatie en het aantal kinderen

• Voor wie: gezinnen met kinderen (afhankelijk van inkomen en situatie)
• Waar het vaak misgaat: co-ouderschap, veranderingen in huishouden, scheiding of nieuwe partner
• Tip die echt helpt: check je situatie direct bij samenwonen/scheiden of als een kind 18 wordt

Waar toeslagen meestal op worden getoetst

Hoewel elke toeslag eigen regels heeft, kom je in de praktijk bijna altijd deze punten tegen:

• Inkomen: vaak de belangrijkste factor, en ook de grootste oorzaak van terugbetalen
• Huishouden/partner: wel of geen toeslagpartner maakt veel verschil
• Woonsituatie: zelfstandig wonen, huren, samenwonen, verhuizing
• Kinderen: aantal, leeftijd, opvang, gezags- of woonafspraken
• Vermogen: bij sommige toeslagen kan vermogen invloed hebben, vooral als je spaargeld/beleggingen hoger worden

Zo voorkom je terugbetalen: de 10-minuten toeslagen-checklist

1. Schrijf je verwachte jaarinkomen op en update dit bij een grote verandering
2. Controleer je huishouden (wel/geen toeslagpartner, samenwonen, scheiding)
3. Check je woongegevens (huurprijs, verhuizing, wijzigingen in contract)
4. Bij kinderopvang: check je uren en kosten en pas aan als je opvang verandert
5. Bij kinderen: check de gezinssituatie (co-ouderschap, 18 jaar worden, uit huis)
6. Pas wijzigingen direct aan en wacht niet tot “het einde van het jaar”
7. Bewaar bewijs (contracten, facturen kinderopvang, salarisstroken, brieven)
8. Houd een buffer zodat je niet in problemen komt als er toch gecorrigeerd wordt

Praktisch: behandel toeslagen als “voorschot” en niet als gegarandeerd extra inkomen. Dat voorkomt stress als er later een correctie komt

Veelgemaakte fouten (en hoe je ze voorkomt)

• Fout: inkomen te laag schatten Tip: schat liever iets hoger dan te laag
• Fout: samenwonen vergeten door te geven Tip: wijzig je situatie zodra je huishouden verandert
• Fout: kinderopvanguren niet bijwerken Tip: pas uren aan bij elke wijziging in opvang of werk
• Fout: brieven negeren Tip: lees berichten en controleer of er actie nodig is
• Fout: toeslag meteen uitgeven Tip: zet een deel apart als buffer

Wanneer is het slim om extra alert te zijn?

In deze situaties is de kans op wijzigingen en correcties hoger:

• Je wisselt van baan, krijgt bonus, gaat meer of minder werken
• Je gaat samenwonen, trouwt, scheidt, of krijgt een nieuwe partner
• Je verhuist of je huur stijgt flink
• Je start of stopt met kinderopvang, of de opvanguren wijzigen
• Je ontvangt een groot bedrag (bijvoorbeeld een schenking of erfenis)

Veelgestelde vragen

Kan ik meerdere toeslagen tegelijk krijgen?

Ja, dat kan. Veel huishoudens ontvangen bijvoorbeeld zorgtoeslag én huurtoeslag, of kindgebonden budget
naast kinderopvangtoeslag. Het hangt af van je situatie en of je binnen de voorwaarden valt

Waarom moet ik soms terugbetalen?

Omdat toeslagen vaak vooraf worden uitgekeerd op basis van jouw gegevens. Als later blijkt dat je inkomen,
huishouden of kosten anders waren dan doorgegeven, wordt het bedrag herberekend

Wat is de beste manier om toeslagen “goed” te beheren?

Eén keer per maand 5 minuten checken of je gegevens nog kloppen (inkomen, partner, huur, opvanguren).
En bij een grote verandering: direct aanpassen

Wat als ik twijfel of ik recht heb?

Gebruik dan de rekenhulp/proefberekening van Dienst Toeslagen en check de voorwaarden. Bij complexe situaties
(zoals co-ouderschap of wisselende opvang) is extra zorgvuldig invullen belangrijk

Conclusie

Toeslagen kunnen in 2026 veel helpen, maar ze werken met voorschotten en worden later definitief berekend.
Als je begrijpt welke toeslag waarvoor is, en je wijzigingen snel doorgeeft, voorkom je de meeste terugvorderingen
en houd je grip op je geld

Disclaimer: dit artikel is bedoeld als algemene uitleg en is geen persoonlijk (fiscaal) advies. Regels en grenzen kunnen wijzigen. Controleer bij twijfel altijd de actuele voorwaarden bij Dienst Toeslagen