Schenking op papier: wat is het en wanneer loont het? (2026)
Een schenking op papier is een schenking waarbij het bedrag juridisch wél wordt geschonken, maar (nog) niet wordt overgemaakt.
In plaats daarvan ontstaat er een schuld: de schenker is het bedrag schuldig aan de ontvanger. Dit kan handig zijn als je vermogen wilt overdragen, maar het geld zelf nog nodig hebt. In dit artikel lees je hoe het werkt, wat de voorwaarden zijn en wanneer het loont in 2026.
Eerst de basis van schenken, aangifte en vrijstellingen? Lees dan ook
Schenken en belasting: vrijstellingen en slimme keuzes (2026)
Wat is een schenking op papier
Bij een schenking op papier schenk je een bedrag “op papier” aan iemand (bijvoorbeeld aan je kind), terwijl je het geld nog niet uitbetaalt.
De ontvanger krijgt daardoor een vordering op de schenker. De schenker heeft dus een schuld die later betaald moet worden.
Veel mensen gebruiken deze constructie als ze wél alvast vermogen willen overdragen, maar hun spaargeld of buffer nog niet willen of kunnen missen.
Hoe werkt het precies
In de praktijk wordt een schenking op papier vastgelegd als een schuldigerkenning. Daarin staat onder andere:
- Wie schenkt en wie ontvangt
- Welk bedrag wordt geschonken
- Dat het bedrag niet direct wordt betaald, maar als schuld blijft staan
- Wanneer de ontvanger het geld mag opeisen (bijvoorbeeld bij overlijden)
- Welke rente er geldt en hoe/wanneer die wordt betaald
De afspraken moeten duidelijk zijn en de uitvoering (zoals rente betalen) moet in de praktijk kloppen, anders kan de constructie haar effect verliezen.
Waarom kiezen mensen voor een schenking op papier
De meest voorkomende redenen zijn:
- Vermogen overdragen zonder cash te missen: het geld blijft beschikbaar voor de schenker
- Vastleggen voor later: duidelijke afspraken verminderen onduidelijkheid in de toekomst
- Gestructureerd schenken: je kunt in één keer een groter bedrag juridisch vastleggen
Wanneer loont het in 2026
Een schenking op papier kan vooral interessant zijn in situaties waarin het doel is om vermogen over te dragen, maar de timing lastig is.
Denk bijvoorbeeld aan:
-
Je wilt schenken, maar je hebt het geld nog nodig als buffer
Bijvoorbeeld voor onverwachte kosten, zorg, onderhoud aan je woning of gewoon financiële rust.
Met een schenking op papier leg je de schenking vast, zonder dat je direct je liquide middelen verlaagt. -
Je wilt heldere afspraken over opeisbaarheid
Je kunt opnemen wanneer de ontvanger het bedrag daadwerkelijk kan opeisen (bijvoorbeeld pas later of bij overlijden).
Dat kan rust geven en voorkomt misverstanden. -
Je wilt het schenken “formaliseren”
Soms kiezen families liever voor één duidelijke vastlegging dan voor losse, informele afspraken of jaarlijkse overboekingen.
Of het echt “loont” hangt af van je doelen (overdragen, plannen, rust) én van correcte uitvoering.
Voor puur “snelle winst” is dit meestal niet bedoeld.
De rente: waarom dit vaak de doorslag geeft
Bij een schenking op papier wordt vaak gewerkt met een rente-afspraak over de schuld.
Het idee is dat de schuld realistisch is: net als bij een normale lening hoort daar meestal rente bij.
In de praktijk is vooral dit belangrijk:
- Rente staat niet alleen op papier: het moet daadwerkelijk betaald worden
- Bewijs is cruciaal: betaal bij voorkeur via bank en bewaar de betaalbewijzen
- Structuur voorkomt fouten: plan de rentebetaling jaarlijks op een vast moment
Let op: de exacte rente-eisen en fiscale voorwaarden kunnen per situatie verschillen en wijzigen door regelgeving.
Controleer bij grotere bedragen altijd actuele informatie of laat het beoordelen door een professional.
Valkuilen en risico’s
- Rente vergeten of te laat betalen: kan het “echte schuld”-karakter ondermijnen
- Onduidelijke afspraken: onenigheid binnen familie komt vaak door vage voorwaarden
- Aangifte vergeten: soms moet je schenkbelasting aangeven, ook als je niets hoeft te betalen
- Effect op vermogen en toeslagen: de vordering kan meetellen als vermogen bij de ontvanger
- Te groot bedrag zonder plan: later opeisen kan schrikken of praktische problemen geven
Denk dus vooraf na over liquiditeit en reserve.
Checklist: zo maak je het overzichtelijk
- Leg het bedrag, partijen en voorwaarden helder vast
- Bepaal wanneer de vordering opeisbaar is
- Maak een rente-afspraak en betaal die jaarlijks echt uit
- Bewaar bewijs van rentebetalingen en documenten bij je administratie
- Controleer of aangifte schenkbelasting nodig is
- Check het effect op box 3/toeslagen bij de ontvanger
Veelgestelde vragen
Is een schenking op papier hetzelfde als “geld beloven”?
Nee. Het is een formele schenking waarbij een echte schuld ontstaat.
De ontvanger krijgt een juridisch recht (vordering) dat later opeisbaar kan zijn.
Kan de ontvanger het geld direct opeisen?
Dat hangt af van de afspraken. Vaak wordt vastgelegd dat opeisen pas later kan (bijvoorbeeld bij overlijden),
maar dit moet duidelijk in de voorwaarden staan.
Telt een schenking op papier mee voor belasting of vermogen?
Dat kan. De vordering kan meetellen als vermogen bij de ontvanger, en er kunnen regels gelden rond schenkbelasting.
Lees ook de basisgids over schenken en belasting voor 2026 om het grotere plaatje te snappen.
Verder lezen
Conclusie
Een schenking op papier kan in 2026 een slimme manier zijn om vermogen over te dragen zonder direct geld over te maken.
Het werkt vooral goed als je de afspraken strak vastlegt, rente correct behandelt en alles aantoonbaar bijhoudt.
Zie het als een serieuze financiële afspraak: hoe netter je het uitvoert, hoe kleiner de kans op gedoe later.
Disclaimer: dit artikel is bedoeld als algemene informatie en is geen persoonlijk fiscaal of juridisch advies. Regels en drempels kunnen wijzigen. Controleer altijd actuele informatie bij de Belastingdienst of raadpleeg een adviseur bij grotere bedragen of complexe situaties.