Ziektewet/WIA en belasting: veelgemaakte misverstanden (2026)
Een Ziektewet- of WIA-uitkering voelt voor veel mensen “anders” dan salaris, maar fiscaal werkt het vaak vergelijkbaar.
Daardoor ontstaan misverstanden over loonheffing, loonheffingskorting, jaaropgaven en toeslagen.
In deze gids voor 2026 zetten we de meest gemaakte fouten en misverstanden op een rij — zodat je achteraf geen stress krijgt door bijbetalen of terugvorderingen.
Verder lezen in dezelfde categorie:
Werkloosheidsuitkering (WW) en belasting: dit moet je weten (2026)
Basisuitleg inhouding:
Loonheffing uitgelegd: waarom je werkgever “te veel” of “te weinig” inhoudt
Eerst de basis: wat zijn Ziektewet en WIA (heel kort)?
Ziektewet (ZW) en WIA (Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen) zijn uitkeringen die te maken hebben met arbeidsongeschiktheid.
Het precieze recht en de hoogte hangen af van je situatie (bijvoorbeeld loondoorbetaling door werkgever, contractvorm en mate van arbeidsongeschiktheid),
maar voor dit artikel is vooral belangrijk: het zijn doorgaans inkomensbronnen die meetellen in je belastingaangifte.
Praktische vertaling voor belasting
- Uitkering = inkomen (meestal belast)
- Er kan loonheffing worden ingehouden (netto is dus al “na inhouding”)
- Eindafrekening gebeurt via je aangifte op basis van totaalinkomen
Misverstand 1: “Op een uitkering betaal je geen belasting”
Dit is één van de meest voorkomende misverstanden.
In veel gevallen wordt er wél belasting ingehouden op Ziektewet/WIA,
omdat het als (vervangend) inkomen wordt gezien.
Mensen vergelijken hun netto-uitkering met hun oude netto-salaris en denken dat “belasting niet geldt” of “minder streng is”.
Maar het gaat niet om gevoel: de aangifte rekent alles op jaarbasis door.
Misverstand 2: “Als er loonheffing is ingehouden, zit ik altijd goed”
Loonheffing is een vooruitbetaling.
Het is gebaseerd op tabellen en aannames, en niet altijd op jouw complete jaarplaatje.
Als jouw situatie gedurende het jaar verandert, kan de einduitkomst anders zijn.
| Situatie | Wat gebeurt er vaak? | Gevolg |
|---|---|---|
| Halverwege het jaar terug aan het werk | Uitkering + loon in hetzelfde jaar | Meer kans op bijbetalen (zeker bij loonheffingskorting) |
| Inkomen wisselt per maand | Inhouding sluit niet perfect aan op totaal | Soms terugkrijgen, soms bijbetalen |
| Meerdere inkomensbronnen | Meerdere partijen houden “los” in | Eindafrekening kan afwijken |
Misverstand 3: “Loonheffingskorting kan overal aanstaan”
Loonheffingskorting kan je netto-bedrag verhogen, maar je kunt de korting niet veilig ‘stapelen’ over meerdere inkomensbronnen.
Als je naast een uitkering ook loon (of meerdere uitkeringen) hebt, kan dubbele toepassing betekenen dat er te weinig wordt ingehouden.
Heb je uitkering én loon, of meerdere uitkeringen? Dan is dit precies het punt waar mensen vaak later door worden verrast.
Extra uitleg over inhoudingen:
Loonheffing uitgelegd
Misverstand 4: “Toeslagen staan los van mijn uitkering”
Toeslagen hangen vaak af van je inkomen. Een Ziektewet- of WIA-uitkering kan je inkomen (en daarmee je recht) veranderen.
Dat geldt ook als je later (gedeeltelijk) terugkeert naar werk, of als je partner inkomen heeft.
Wat gaat er in de praktijk mis?
- Inkomen daalt of stijgt en toeslagen worden niet (op tijd) aangepast
- Je krijgt later een terugvordering omdat het jaarinkomen hoger bleek
- Je krijgt te weinig omdat je inkomen is gedaald maar je toeslag niet mee daalde/stijgt
Dit mechanisme zie je ook bij extra uren of onregelmatige inkomsten:
Overwerk en toeslagen: wat doet het met belasting en toeslagen? (2026)
Misverstand 5: “Ik heb maar één jaaropgave nodig”
In een jaar met ziekte/arbeidsongeschiktheid komen er vaak meerdere overzichten samen:
bijvoorbeeld loon van werkgever(s), een uitkeringsoverzicht en soms meerdere periodes of instanties.
Checklist documenten (bewaar dit)
- Jaaropgave(n) van de uitkeringsinstantie(s)
- Jaaropgave(n) van werkgever(s)
- Maandspecificaties bij wisselingen of correcties
- Berichten/overzichten rondom toeslagen (als je die ontvangt)
Ook handig:
Jaaropgave lezen: dit betekenen alle velden (met voorbeeld)
Misverstand 6: “Bijbetalen betekent dat er iets fout is gegaan”
Bijbetalen voelt vervelend, maar het betekent niet automatisch dat een instantie “fout” zat.
Het kan simpelweg betekenen dat jouw jaarinkomen (uitkering + loon + andere inkomsten) anders uitkwam dan de inhouding kon voorspellen.
Wanneer is bijbetalen wél een signaal?
- Je betaalt elk jaar opnieuw bij ondanks dezelfde situatie
- Je hebt meerdere inkomensbronnen en de korting/inhouding staat onlogisch
- Je inkomen schommelt sterk en je wil dat gelijkmatiger verdelen
Bijsturen gedurende het jaar:
Voorlopige aanslag: wat is het en wanneer is het slim? (2026)
Praktische checklist: zo voorkom je de meeste verrassingen (2026)
- Check of loonheffingskorting logisch staat als je uitkering combineert met loon
- Maak een jaaroverzicht van alle inkomensbronnen (ook tijdelijke banen)
- Bewaar jaaropgaven en maandspecificaties (zeker bij correcties)
- Let op toeslagen als je inkomen verandert (ook binnen het jaar)
- Bij terugkeer naar werk: reken erop dat je “jaarplaatje” anders wordt dan je maandbedrag
Veelgestelde vragen
Moet ik aangifte doen als ik Ziektewet of WIA heb gehad?
In veel gevallen is het verstandig om aangifte te doen, zeker als je meerdere inkomensbronnen had of als je wilt controleren
of je terugkrijgt of moet bijbetalen. De aangifte rekent alles op jaarbasis door.
Waarom klopt mijn netto-uitkering niet met wat ik “verwacht” aan belasting?
Omdat netto een maandmoment is, terwijl belasting uiteindelijk over het jaar wordt berekend.
Wisselingen (uitkering → loon, loon → uitkering, meerdere bronnen) zorgen vaak voor afwijkingen.
Kan ik geld terugkrijgen?
Ja, dat kan. Als er gedurende het jaar relatief veel loonheffing is ingehouden, kan de aangifte uitkomen op teruggaaf.
Het omgekeerde (bijbetalen) kan ook.
Conclusie
Ziektewet en WIA zijn voor veel mensen ingewikkeld, maar fiscaal is de kern in 2026 vrij duidelijk:
het is (meestal) belastbaar inkomen, er wordt vaak loonheffing ingehouden, en de definitieve afrekening gebeurt via je aangifte.
De grootste misverstanden ontstaan door loonheffingskorting, het combineren van meerdere inkomensbronnen en toeslagen die meebewegen met je jaarinkomen.
Met een goede documentenset (jaaropgaven) en wat slimme checks voorkom je de meeste verrassingen.
Disclaimer: dit artikel is bedoeld als algemene informatie en geen persoonlijk (fiscaal of juridisch) advies. Regels en uitwerkingen kunnen per situatie verschillen.