Moet je als gepensioneerde belastingaangifte doen?

Soms ben je verplicht, soms niet. In de praktijk doen veel gepensioneerden toch aangifte omdat:
je meerdere inkomensbronnen hebt, je recht kunt hebben op kortingen/teruggave, of omdat je box 3-vermogen hebt.
Ook kan de Belastingdienst je uitnodigen om aangifte te doen.

Deadlines en boetes overzichtelijk uitgelegd:
Wanneer moet je belastingaangifte doen? Deadlines + boetes (2026)

Welke inkomsten zijn bij gepensioneerden het meest relevant?

In de aangifte draait het om een compleet beeld van je inkomen. Bij gepensioneerden zijn dit de “usual suspects”.

1) AOW

AOW is voor veel mensen de basis. Het staat vaak al vooraf ingevuld, maar check altijd of de bedragen kloppen.

2) Pensioen (één of meerdere pensioenfondsen/verzekeraars)

Veel gepensioneerden ontvangen pensioen uit meerdere bronnen (bijvoorbeeld bedrijfspensioen + aanvullend pensioen).
Juist bij meerdere uitbetalers kunnen inhoudingen net anders uitpakken.

3) Lijfrente-uitkeringen

Heb je (aanvullende) lijfrente-uitkeringen? Ook die horen in je aangifte. Controleer jaaropgaven goed.

4) Bijverdiensten

Denk aan freelance werk, oppassen, verhuur, of andere inkomsten. Kleine bedragen lijken onbelangrijk,
maar voor “kloppende” aangifte wil je alles compleet hebben.

Wil je snappen hoe box 1, 2 en 3 werken (simpel uitgelegd)?
Inkomstenbelasting uitgelegd: box 1, 2 en 3 (2026)

Aftrekposten die bij gepensioneerden vaak terugkomen

Niet elke aftrekpost is voor iedereen relevant, maar onderstaande onderwerpen komen bij gepensioneerden relatief vaak voor.
Let op: er gelden bijna altijd voorwaarden, drempels en uitzonderingen.

1) Specifieke zorgkosten

Sommige zorgkosten kunnen aftrekbaar zijn als specifieke zorgkosten. Denk aan bepaalde medische uitgaven die je zelf betaalt,
maar niet alles telt mee. Vaak is er ook een drempel waardoor alleen het deel boven de drempel meetelt.

2) Giften aan goede doelen

Giften kunnen soms aftrekbaar zijn als ze aan de juiste voorwaarden voldoen (bijvoorbeeld erkende instellingen).
Controleer altijd of de gift in de juiste categorie valt.

3) Eigen woning: hypotheekrente (als dat nog speelt)

Als je een koopwoning hebt met hypotheek, kan hypotheekrente (onder voorwaarden) een rol spelen.
Dit is vooral relevant als je nog niet volledig hebt afgelost of als je situatie in het jaar is veranderd.

4) Persoonsgebonden aftrek (breed begrip)

Sommige aftrekposten vallen onder “persoonsgebonden aftrek”. Het exacte effect verschilt per situatie,
maar als je in het jaar bijzondere uitgaven hebt gehad, is het slim om dit onderdeel extra rustig door te nemen.

Box 3: spaargeld en beleggingen (extra belangrijk in 2026)

Veel gepensioneerden hebben spaargeld en soms beleggingen. Dat valt meestal onder box 3.
Ook als de gegevens vooraf ingevuld lijken, is het verstandig om:
bankrekeningen, beleggingsoverzichten en eventuele schulden/leningen te controleren.

Voorlopige aanslag: waarom dit bij pensioen vaak terugkomt

Als je inkomsten of inhoudingen door het jaar heen niet “perfect” uitkomen, kun je te maken krijgen met bijbetalen of teruggave.
Een voorlopige aanslag kan helpen om grote verrassingen achteraf te beperken, omdat je alvast vooruitbetaalt of juist een maandelijkse teruggave krijgt.

Duidelijke uitleg + wanneer het slim is:
Voorlopige aanslag: wat is het en wanneer is het slim? (2026)

Belastingdienst Berichtenbox: welke berichten verdienen aandacht?

Zeker als je meerdere inkomensbronnen hebt, is het slim om berichten van de Belastingdienst serieus te nemen.
Denk aan verzoeken om informatie, bevestigingen, of aanslagen.

Overzicht van welke brieven je echt niet wilt missen:
Belastingdienst Berichtenbox: welke brieven moet je serieus nemen? (2026)

Veelgemaakte fouten bij gepensioneerden (en hoe je ze voorkomt)

Fout 1: Niet alle jaaropgaven meenemen

Het gaat vaak mis als je AOW en pensioen uit meerdere bronnen ontvangt en één jaaropgave ontbreekt.
Verzamel alles voordat je begint.

Fout 2: Zorgkosten te ruim invullen

Zorgkosten zijn gevoelig: niet alles is aftrekbaar en vaak geldt een drempel.
Neem dit onderdeel rustig door en bewaar bewijs.

Fout 3: Box 3 “blind” accepteren

Vooraf ingevuld is handig, maar controle blijft belangrijk.
Zeker als je rekeningen hebt bij meerdere banken of als er veranderingen zijn geweest.

Fout 4: Schrikken van teruggave/bijbetalen zonder te snappen waarom

Bijbetalen betekent niet automatisch dat je iets “fout” hebt gedaan.
Het kan simpelweg komen door inhoudingen die niet perfect op jouw totaalplaatje aansluiten.

Zo werkt die berekening (helder uitgelegd):
Teruggave of bijbetalen: hoe wordt je aangifte berekend? (2026)

Veelgestelde vragen

Is aangifte doen als gepensioneerde ingewikkeld?

Meestal niet, maar het wordt sneller onoverzichtelijk als je meerdere inkomstenbronnen hebt
of als je aftrekposten zoals zorgkosten en giften wilt invullen.

Waarom moet ik extra letten op meerdere pensioenen?

Omdat elke uitbetaler apart belasting inhoudt. Het totaal kan daardoor net anders uitkomen dan je verwacht,
waardoor je achteraf terugkrijgt of bijbetaalt.

Wanneer is een voorlopige aanslag handig?

Vooral als je liever niet achteraf in één keer bijbetaalt, of als je juist een voorspelbare maandelijkse teruggave wilt.

Conclusie

Belastingaangifte als gepensioneerde in 2026 is vaak goed te doen, maar verdient extra aandacht bij meerdere inkomstenbronnen,
box 3-vermogen en aftrekposten zoals zorgkosten en giften.
Verzamel jaaropgaven, controleer vooraf ingevulde gegevens en neem je tijd bij de onderdelen waar de meeste fouten ontstaan.

Disclaimer: dit artikel is algemene informatie en geen persoonlijk belastingadvies. Regels en voorwaarden kunnen veranderen en verschillen per situatie.