Wat is riba?

Riba betekent letterlijk “toename” of “vermeerdering”.
In financiële zin verwijst het naar elke vooraf vastgestelde vermeerdering bovenop een lening, zonder dat daar risico, arbeid of wederdienst tegenover staat.

De Islaam staat handel, winst en ondernemerschap toe, maar verbiedt het verdienen aan geld alleen, zonder deelname aan risico of inspanning.

Waarom is riba verboden?

Het verbod op riba is geen puur spirituele regel, maar een diepgaand moreel, sociaal en economisch principe.
Riba leidt tot structurele ongelijkheid en verstoort rechtvaardige verhoudingen tussen mensen.

“Als woeker en onrecht openlijk verschijnen, dan geven de mensen zich over aan de straf van Allah.”

Rente zorgt ervoor dat risico volledig bij de lener ligt, terwijl de geldverstrekker altijd profiteert — ongeacht de uitkomst.

De wijsheid achter het verbod

• Bescherming tegen uitbuiting: Rente treft vaak mensen in nood en vergroot ongelijkheid tussen rijk en arm.
• Respect voor eigendom: Het is onrechtvaardig om bezit van een ander te vermeerderen zonder tegenprestatie.
• Stimulans voor echte economie: Handel, arbeid en ondernemerschap worden bevorderd, niet passief inkomen.
• Sociale verantwoordelijkheid: De Islaam moedigt hulp, samenwerking en solidariteit aan.

Bewijzen uit de Koran

“Degenen die van rente eten zullen niet anders opstaan dan iemand die door de Satan is getroffen…
Allah heeft handel toegestaan en rente verboden.”

(Soerah al-Baqarah 2:275)

“O jullie die geloven, vreest Allah en laat wat overblijft van de rente, indien jullie gelovigen zijn.”

(Soerah al-Baqarah 2:278–279)

Deze verzen maken duidelijk dat riba niet slechts afgeraden is, maar expliciet verboden.

Bewijzen uit de Soennah

De Profeet ﷺ rekende riba tot de zwaarste zonden en waarschuwde voor de gevolgen ervan.

“Vermijd de zeven vernietigende zonden… waaronder het consumeren van riba.”

Hij vervloekte niet alleen degene die rente ontvangt, maar ook degene die het betaalt, vastlegt of erbij getuigt — wat de ernst benadrukt.

Het islamitische alternatief

In plaats van rente biedt de Islaam een rechtvaardig financieel systeem gebaseerd op:

• Winst- en verliesdeling
• Transparantie en wederzijds risico
• Echte economische activiteit

Dit principe vormt de basis van islamitische financiering, waarbij kapitaal wordt ingezet in handel of ondernemerschap, niet als middel tot gegarandeerde uitbuiting.

Conclusie

Riba behoort tot de ernstigste verboden in de Islaam omdat het onrecht structureel normaliseert.
Door rente te verbieden en rechtvaardige alternatieven te stimuleren, beschermt de Islaam zowel individuen als de samenleving.

Allah zegt:

“En vreest de Dag waarop jullie tot Allah worden teruggebracht. Dan zal iedere ziel volledig worden terugbetaald voor wat zij heeft verricht.”

(Soerah al-Baqarah 2:281)

Disclaimer: dit artikel is informatief en geen religieuze fatwa of financieel advies.